235

Przed nami jeden z najważniejszych momentów w historii współczesnej edukacji. Reforma26 to nie tylko formalna zmiana w dokumentach i rozporządzeniach, ale przede wszystkim głęboka ewolucja codziennej praktyki szkolnej oraz przedszkolnej. Aby ułatwić wszystkim zainteresowanym płynne przejście przez ten proces zmian, Kuratorium Oświaty w Poznaniu przygotowało materiały edukacyjne w formie czytelnych grafik. Udostępnione infografiki to uporządkowana pigułka wiedzy, stworzona z myślą o dyrektorach placówek, nauczycielach oraz rodzicach.

Wdrażanie tak kompleksowych modyfikacji, jakie niesie za sobą program Reforma26 Kompas Jutra, wymaga jasnej, powszechnej i transparentnej komunikacji. Nowe podstawy programowe stawiają przede wszystkim na wyraźne odciążenie encyklopedyczne, dynamiczny rozwój kompetencji przyszłości oraz znacznie większą elastyczność w procesie uczenia się. Aby zawiłe przepisy prawne przełożyć na przystępny język codziennej praktyki, gorąco zachęcamy do zapoznania się z opracowanymi materiałami wizualnymi. Wyjaśniają one krok po kroku, na czym polega nowa filozofia nauczania.

Co zmienia się w podstawie programowej? Nowe podejście do edukacji

Sercem reformy jest przesunięcie akcentów od sztywnych treści programowych ku żywym kompetencjom. Dotychczasowy model, zorganizowany głównie wokół celów przedmiotowych i czystej wiedzy teoretycznej, zostaje zastąpiony podejściem holistycznym.

W nowej rzeczywistości szkolnej najważniejsze stają się:

• kompetencje fundamentalne i przekrojowe – rozwijanie sprawczości, krytycznego myślenia, dobrostanu oraz umiejętności współpracy;
• od treści do doświadczeń – podstawa kładzie nacisk na projekty, praktyczne działanie, refleksję oraz branie odpowiedzialności za proces nauki.

Wychowanie przedszkolne: przestrzeń doświadczania i samodzielności dziecka

Zmiany w wychowaniu przedszkolnym stawiają na elastyczność i naturalny rozwój dziecka. Organizacja pracy odchodzi od sztywnych ram na rzecz płynnego rytmu dnia.

Kluczowe zmiany to:

• nowa struktura rozwoju: dotychczasowe 4 ogólne obszary rozwoju zastępuje 9 bardziej konkretnych obszarów skupionych wokół kompetencji fundamentalnych;
• nauka przez działanie: w codziennej praktyce pojawia się więcej obserwacji przyrody, doświadczeń, a także wyraźne wzmocnienie roli techniki i cyfrowości;
• edukacja w terenie: nowy standard zakłada codzienny pobyt na świeżym powietrzu, w tym co najmniej raz w tygodniu dłuższy pobyt poza budynkiem przedszkola.

Klasy I–III: uporządkowana integracja bliżej życia

Dla etapu wczesnoszkolnego zmiany rzucają nowe światło na edukację zintegrowaną. Choć sam dzień aktywności nadal pozostaje spójny i nadrzędny wobec tradycyjnych lekcji, struktura zajęć zyskuje przejrzyste ramy:

• osiem zintegrowanych edukacji –  podstawa wyraźnie porządkuje program na edukację językową, matematyczną, społeczną i obywatelską, przyrodniczą, artystyczną, techniczną i informatyczną, wychowanie fizyczne oraz osobistą i zdrowotną;
• moduły tematyczne –  nowością są bloki dotyczące bezpieczeństwa i obrony, finansów i ekonomii oraz kultury;
• wymiar godzinowy –  łączna liczba godzin edukacji wczesnoszkolnej wzrasta o 1 godzinę, a dyrektor otrzymuje do dyspozycji 3 godziny w trzyletnim cyklu.

Strefa rodzica: jak wspierać dziecko w klasach I–III?

Wdrażanie Reformy26 w klasach młodszych skupia się na budowaniu poczucia bezpieczeństwa i realnych umiejętnościach życiowych. Dziecko uczy się poprzez aktywne działanie i przestaje być jedynie biernym słuchaczem.

W praktyce uczeń zyskuje rozwój w sześć kluczowych obszarach:

1. Lepsza komunikacja (pewne mówienie, słuchanie, czytanie i pisanie).
2. Myślenie (wyjaśnianie i rozwiązywanie problemów).
3. Samodzielność i działanie (planowanie oraz kończenie zadań).
4. Współpraca (rozmowa i wspólna odpowiedzialność).
5. Bezpieczeństwo cyfrowe (świadome korzystanie z technologii).
6. Zdrowie i emocje (rozumienie siebie i dbałość o ruch).

Praktyczna wskazówka dla rodziców –  Kuratorium Oświaty w Poznaniu przypomina, że dom i szkoła muszą grać w jednej drużynie. Aby pomóc dziecku, warto rozmawiać o jego emocjach, wspólnie czytać, pytać o drogę dochodzenia do ostatecznych odpowiedzi (zamiast oceniać sam wynik) oraz dbać o regularny rytm dnia i odpoczynek.

Klasy IV–VIII: nowa mapa przedmiotów przyrodniczych i społecznych

Prawdziwa rewolucja organizacyjna czeka starsze klasy szkoły podstawowej. Najważniejsze modyfikacje dotyczą integracji wiedzy o świecie i przesunięcia akcentów w przedmiotach praktycznych.

• Nowa przyroda w klasach IV–VI.
  Dotychczas przyroda funkcjonowała głównie w klasie IV, ustępując później miejsca biologii i geografii. Od teraz przedmiot ten będzie realizowany przez całe klasy IV–VI, łącząc w sposób interdyscyplinarny elementy biologii, geografii, chemii i fizyki. Osobno przedmiotów tych uczniowie będą się uczyć dopiero w klasach VII–VIII.
• Wzmocnienie przedmiotów praktycznych i społecznych.
  W miejsce tradycyjnej techniki pojawią się zajęcia praktyczno-techniczne w wymiarze 2 godzin (zamiast dotychczasowej 1 godziny). Dawna wiedza o społeczeństwie ustępuje miejsca edukacji obywatelskiej, a nowością staje się także wydzielona edukacja zdrowotna.
• Więcej autonomii dla szkół.
  Łączna liczba godzin przedmiotów przyrodniczych wzrasta o 1 godzinę. Z kolei pula godzin do dyspozycji dyrektora zwiększa się z 4 aż do 6 godzin, dając szkołom znacznie większą swobodę w projektowaniu ścieżek edukacyjnych.

Zobacz, zrozum, wdróż

Reforma26 to wspólna podróż, w której każdy z nas odgrywa kluczową rolę. Nowoczesne infografiki przygotowane przez Kuratorium Oświaty w Poznaniu są doskonałym narzędziem, które można wykorzystać w celu lepszego zrozumienia nadchodzących zmian.

Zachęcamy do pobierania, analizowania i dzielenia się tymi materiałami. Budujmy edukację jutra opartą na zrozumieniu, doświadczeniu i bliskiej współpracy!