Skąd biorą się różnice w ocenach i wynikach egzaminów między chłopcami a dziewczętami? Jakie stereotypy dotyczące chłopców są istotne w kwestii nierówności w edukacji? Jakie jest uzasadnienie późniejszego wysyłania chłopców do szkoły? Te i wiele innych pytań zadaliśmy dr. Michałowi Gulczyńskiemu, autorowi książki Mężczyźni. O nierówności płci. Tematem rozmowy są problemy chłopców w szkole. Oddajemy głos w kwestii nierówności w edukacji, przedstawicielowi środowiska, które do tej pory były dotąd mniej widoczne w głównym nurcie debaty publicznej.
Luka edukacyjne – skąd się bierze?
W podkaście zwróciliśmy uwagę na to, że sam sposób rozmawiania o nierównościach w edukacji ma znaczenie. Podobnie rzecz ma się z oczekiwaniami społecznymi, które w przypadku chłopców priorytetyzują kwestie zarobkowe. Zastanawiamy się także, jak wyniki w szkole podstawowej warunkują dalsze losy młodych mężczyzn.
Problemy chłopców w edukacji – rozwiązania
Dr Michał Gulczyński w swojej książce dyskutuje z postulatem posyłania chłopców rok później do szkoły. W zamian za to postuluje zwiększenie obecności mężczyzn z przestrzeni szkolnej oraz wprowadzenie prywatnych programów stypendialnych dla chłopców. Dlaczego jest to ważne? Jak wspieranie chłopców zmniejsza ryzyko przemocy i radykalizacji społecznej? Posłuchajcie naszej rozmowy.
Czy chłopcy są lepsi z matematyki?
Nie znajdujemy potwierdzenia na stereotyp, że chłopcy są lepsi z przedmiotów ścisłych. Nierówność rezultatów potwierdzają wyniki egzaminu ósmoklasisty 2026 r.:
- Język polski: 69% – dziewczęta, chłopcy – 60%,
- Język angielski: 74% zdobyły dziewczęta, zaś 72% chłopcy,
- Język niemiecki: 61% zdobyły dziewczęta, zaś 55% chłopcy
Średnie wyniki z matematyki były równe (55%). Zatem chłopcy nie posiadają przewagi w tym zakresie.
Źródło: CKE, 2026.
Obejrzyj także:
Wiele z kwestii omówionych w podkaście ma podłoże ekonomiczno-społeczne (m.in. pochodzenie klasowe). Płeć jest obszarem, w którym część tych nierówności się objawia i stąd przyjęta w rozmowie perspektywa. Traktujemy ją jako miejsce, w którym nierówność się objawia, a nie ich przyczynę. Zaangażowanie na rzecz wspierania chłopców nie oznacza umniejszania wyzwań, z jakimi mierzą się dziewczęta. Nie jest to także głos wzywający do porzucenia dotychczasowych działań na rzecz dziewcząt. Postulaty wspierania zarówno uczniów, jak i uczennic nie wykluczają się – wspólnie tworzą przestrzeń sprzyjającą każdej i każdemu, w dostępie do równej edukacji.
Polecajki:
