System edukacji włączającej w założeniu miał gwarantować równe szanse i wspólne uczestnictwo w procesie kształcenia, jednak w codziennej praktyce coraz wyraźniej ujawnia swoje ograniczenia. Obecny stan polskiej oświaty, wyłaniający się z dramatycznego apelu nauczycieli, opublikowanego w „Dzienniku Gazecie Prawnej”, stanowi chłodną i bolesną diagnozę systemu.

Higiena cyfrowa i bezpieczeństwo poruszania się w sieci to jedne z najważniejszych wyzwań współczesnej edukacji. Jest to nie tylko odpowiedź na dynamiczny rozwój technologii, ale także klucz do kształtowania zdrowych nawyków i zapobiegania zagrożeniom w cyfrowym świecie.

Z końcem roku 2025 redakcja WPE stawia prognozy na nowy 2026 rok. Poprzez odwołania do badań, statystyk, tekstów kultury, operowanie metaforą i opowieścią pokazujemy kontinuumw w myśleniu o edukacji oraz zwrotne tendencje. Wskazujemy stare błędy, nowe trendy z nadzieją na nowy lepszy świat – stawiający na odwagę zmian, relacjyjność, społeczny kapitał zaufania i uznania, że polski nauczyciel jest wystarczający. 

Awans zawodowy nauczyciela jest procesem, który ma na celu docenienie doświadczenia, kompetencji i zaangażowania pedagogów w rozwój uczniów oraz całej szkoły. Najwyższy stopień awansu, jakim jest nauczyciel dyplomowany, stanowi potwierdzenie zawodowej dojrzałości, umiejętności i stałego dążenia do rozwoju.

Nagroda czy kara? Częstym problemem dla osoby dorosłej (nauczyciela, rodzica, opiekuna) jest sytuacja, gdy dziecko nie robi tego, czego oczekujesz. Pomimo znajomości zasad i wiedzy o czekającej go konsekwencji, cały czas ponawia zachowania, które chcesz wyeliminować. O co chodzi? Warto mieć świadomość, jak działa mózg dziecka i nastolatka pod wpływem dopaminy. 

Relacje, jak wynika z badań z zakresu psychologii rozwojowej, neuronauk społecznych i edukacji – w triadzie nauczyciel–uczeń–rodzic – są jednym z najważniejszych predyktorów zarówno efektywności nauczania, jak i dobrostanu uczniów. Szkoła funkcjonuje dziś jako złożony ekosystem społeczny. Jak zatem budować relacje, które realnie wzmacniają proces edukacyjny? 

Czy cyfrowe przedszkole oznacza cyfrowego przedszkolaka? Rozmawialiśmy o tym z Kingą Koszewską, doradczynią metodyczną Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli w Poznaniu. Poruszamy też kwestię historii cyfryzacji wychowania przedszkolnego, poszukiwania balansu między pracą z technologią a odpoczynkiem od ekranów oraz kompetencjach niezbędnych do właściwego wykorzystania technologii w wychowaniu przedszkolnym. Jakimi dobrymi praktykami dzieli się z nami Kinga? Posłuchajcie sami! 

Dokumentacja szkolna pełni kluczową rolę w procesie organizacji pracy każdej jednostki systemu oświaty. Dzięki niej społeczność szkolna posiada solidne fundamenty funkcjonowania, a dyrektor może sprawnie zarządzać, w tym sprawować nadzór pedagogiczny. Dokumentacja to także filar bezpieczeństwa, zarówno dla uczniów, rodziców i nauczycieli, jak i dla samego dyrektora.

Figma to narzędzie, które może odmienić całkowicie Twoja pracę z uczniami. Jeśli szukasz sposobu na zwiększenie atrakcyjności wizualnej szkolnych projektów, zastanawiasz się, jak za pomocą technologii zaciekawić swoich podopiecznych oraz chcesz połączyć naturalne środowisko „cyfrowych tubylców” z celami dydaktycznymi – to rozwiązanie jest dla Ciebie! Musisz poznać aplikację Figma! To wyjątkowe narzędzie stawia na „trzy P”: projektowanie, prototypowanie i programowanie. 

Metaforą międzyludzkiego komunikowania się może być aikido. Obie praktyki wykorzystują dynamikę relacji i świadomość blokad. Jak to może działać we wspólnocie szkolnej? 

W rozmowie z psychologiem, Michałem Grześkowiakiem mówimy, czym jest „parszywa dwunastka” Thomasa Gorgona? Dlaczego ważne jest cierpliwe słuchanie? Jak transformować konflikt w relację dzięki uznaniu potrzeb.

Film to jedno z narzędzi rozwijających kompetencje cyfrowe, interpersonalne oraz umiejętności pracy w grupie i organizacji zadań. Tak wygląda ten proces z perspektywy ucznia. A jak przedstawia się z punktu widzenia nauczyciela? Nauczyciel dzięki filmowemu projektowi może poznać wrażliwość swoich podopiecznych, ich zasoby kreatywności, sposób myślenia oraz predyspozycje (np. do bycia liderem w grupie). Jak wyprodukować dzieło audiowizualne w szkole, nie mając dużych zasobów? Jak zorganizować cały proces? Wystarczy podzielić go na etapy profesjonalnej produkcji filmowej i przypisać je odpowiednim zespołom uczniów.  

Ustawa, która nakłada na dyrektorów szkół, przedszkoli i placówek oświatowych obowiązek wdrożenia standardów małoletnich, została uchwalona 28.07. 2023 roku. Jest to zbiór zasad, które stawiają ochronę dziecka w centrum działań. Pomagają tworzyć bezpieczne, przyjazne środowisko, wolne od przemocy. W podkaście przyjrzymy się ewolucji i praktycznym skutkom tych regulacji. Zastanowimy się, jak wpłynęły na działania szkoły, co się udało wdrożyć, a z czym wciąż są trudności. Na ten temat porozmawiam z moim gościem – ekspertem i praktykiem w tej dziedzinie, Mateuszem Wilińskim, psychologiem, dyrektorem Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej nr 2 w Poznaniu.