Moduły tematyczne wyodrębnione w nowej podstawie programowej mają charakter interdyscyplinarny. Łączą wiedzę i umiejętności z różnych przedmiotów, koncentrując je wokół ważnych problemów i sytuacji z życia ucznia. W praktyce oznacza to poszukiwanie odpowiedzi na pytania: czy matematyka może pomóc zrozumieć finanse, historia – współczesne media, a fizyka – zmiany klimatu? Takie połączenia dobrze pokazują kierunek zmian w edukacji.
Reforma26. Kompas Jutra proponuje model szkoły, w której uczeń nie tylko zdobywa wiedzę, ale także uczy się ją wykorzystywać. Nowa podstawa programowa mocniej akcentuje kompetencje przekrojowe, sprawczość i doświadczenia edukacyjne. Ważne jest także wykorzystywanie wiedzy i umiejętności w praktyce.
Moduły tematyczne nie są nowymi przedmiotami. Pozwalają spojrzeć na ważne zagadnienia z różnych perspektyw i łączyć wiedzę oraz umiejętności rozwijane na kilku przedmiotach. Każdy moduł skupia treści wokół wspólnego zagadnienia i prowadzi do rozwijania kompetencji potrzebnych uczniowi w codziennym życiu i przyszłości.
Dlaczego moduły tematyczne?
Nowa podstawa programowa wzmacnia spójność kształcenia – zarówno w obrębie poszczególnych przedmiotów, jak i między nimi. Kompetencje przekrojowe, takie jak rozwiązywanie problemów, krytyczne i kreatywne myślenie, współpraca czy kierowanie sobą, są rozwijane na różnych przedmiotach oraz w działaniach międzyprzedmiotowych.
Takie podejście wpisuje się w wizję absolwenta szkoły podstawowej. Profil absolwenta i absolwentki łączy wiedzę, kompetencje i sprawczość, wskazując na potrzebę przygotowania ucznia do rozumienia świata, podejmowania decyzji, współpracy i odpowiedzialnego działania.
Moduły tematyczne pomagają odpowiedzieć na pytanie: „Po co uczeń ma wiedzieć i umieć to, czego się uczy?” Pozwalają dostrzegać związki między różnymi obszarami wiedzy i wykorzystywać je w nowych sytuacjach. Ważnym elementem tego podejścia są także doświadczenia edukacyjne, które wspierają praktyczne wykorzystanie wiedzy i umiejętności oraz rozwijanie sprawczości uczniów.
Moduł bezpieczeństwo i obrona – wiedza, która może uratować życie
Bezpieczeństwo jest obszarem, w którym szczególnie wyraźnie widać znaczenie wiedzy praktycznej. Uczeń poznaje zasady bezpiecznego zachowania, rozpoznawania zagrożeń, udzielania pierwszej pomocy, ewakuacji oraz bezpiecznego korzystania z narzędzi i urządzeń. Ważne jest nie tylko poznanie zasad, ale także umiejętność zastosowania ich w działaniu. Uczeń uczy się rozpoznawać zagrożenia, oceniać ryzyko, wzywać pomoc oraz dbać o własne bezpieczeństwo i bezpieczeństwo innych.
Moduł medialny – jak odnaleźć się w świecie informacji?
Informacje są dziś dostępne niemal bez przerwy. Dlatego szkoła nie może ograniczać się do nauki ich wyszukiwania. Uczeń powinien umieć oceniać wiarygodność źródeł, odróżniać fakty od opinii, rozpoznawać dezinformację i świadomie korzystać z mediów. Ważnym elementem modułu jest także tworzenie własnych przekazów – od analizy i selekcji treści po ich odpowiedzialne publikowanie. Uczeń rozwija krytyczne myślenie, uczy się chronić swoje dane, przestrzegać zasad etyki komunikacji i szanować prawa innych twórców.
Moduł filozoficzny – pytam, myślę, rozumiem
Filozofia może wydawać się odległa od codziennego życia ucznia. Tymczasem wiele sytuacji skłania do pytań o prawdę, wartości, sprawiedliwość czy odpowiedzialność. Moduł filozoficzny rozwija myślenie krytyczne i refleksyjne, umiejętność stawiania pytań, prowadzenia dialogu oraz szacunek dla różnych poglądów. Ważne miejsce zajmują także argumentowanie, refleksja nad własnymi wyborami i poszukiwanie odpowiedzi na pytania dotyczące człowieka i świata.
Moduł klimatyczny – od wiedzy o środowisku do działania
Zmiany klimatu i stan środowiska wymagają spojrzenia z wielu perspektyw – przyrodniczej, geograficznej, biologicznej, chemicznej, fizycznej, zdrowotnej i technicznej. Uczeń poznaje zależności zachodzące w środowisku, analizuje przyczyny i skutki zmian klimatu oraz zanieczyszczeń, a także poznaje sposoby ochrony środowiska i racjonalnego korzystania z zasobów. Ważnym elementem modułu jest przełożenie wiedzy na działanie – podejmowanie odpowiedzialnych decyzji i współpraca na rzecz klimatu, środowiska i przyszłych pokoleń.
Moduł kultura – poznaję, tworzę, uczestniczę
Kultura to nie tylko wiedza o dziełach sztuki i twórcach. To także umiejętność odbierania i interpretowania przekazów kultury, wyrażania siebie, uczestniczenia w życiu kulturalnym oraz okazywaniu szacunku dla dziedzictwa. Uczeń poznaje różne formy kultury, rozwija wrażliwość estetyczną i kreatywność, a także tworzy własne wypowiedzi i wytwory. Ważnym elementem modułu jest aktywne uczestnictwo w kulturze i współtworzenie jej, z poszanowaniem dziedzictwa i różnorodności.
Moduł ekonomiczno-finansowy – matematyka, która przydaje się w życiu
Pieniądze, zakupy, budżet, podatki czy planowanie wydatków są częścią codziennego życia. Kompetencje finansowe wymagają więc wiedzy z różnych obszarów. Matematyka dostarcza narzędzi do obliczeń finansowych, analizy kosztów i danych, a geografia oraz edukacja obywatelska pozwalają lepiej rozumieć gospodarkę, finanse publiczne i prawa konsumenta. Moduł rozwija umiejętność planowania wydatków, gospodarowania pieniędzmi i zasobami, analizowania kosztów, korzyści i ryzyka oraz podejmowania świadomych decyzji finansowych.
Moduły tematyczne – od wiedzy do działania
Wspólnym elementem modułów jest aktywność i sprawczość ucznia. Nie chodzi tylko o zdobywanie wiedzy, ale o jej rozumienie, wykorzystywanie i przekładanie na działanie. Ważne stają się samodzielność, odpowiedzialność, współpraca i rozwiązywanie problemów. Edukacja prowadzi więc od „wiem” przez „rozumiem i potrafię” do „działam”.
Moduły tematyczne nie są nowymi przedmiotami ani dodatkowymi lekcjami. Integrują wiedzę i umiejętności z różnych obszarów, koncentrując je wokół istotnych zagadnień i problemów. Ich wspólnym celem jest przygotowanie ucznia do świadomego funkcjonowania w świecie – podejmowania decyzji i odpowiedzialnego działania.
Zachęcamy do obejrzenia przygotowanych grafik, na których pokazujemy poszczególne moduły, przedmioty składające się na każdy z nich oraz przykłady zagadnień i działań, które można realizować w ich ramach.
Materiały źródłowe
- Rozporządzenie Ministra Edukacji z 11 marca 2026 r. w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej.
- Materiały szkoleniowe IBE
- Profil absolwenta i absolwentki
